FirmaBezRyzyka.pl

ZCP – czym jest zorganizowana część przedsiębiorstwa?

Cze 25, 2020

Zorganizowana część przedsiębiorstwa (ZCP) jest niezwykle istotnym pojęciem dla polskiego prawa podatkowego. ZCP zostało zdefiniowane w ustawach o podatku dochodowym oraz ustawie o podatku o towarów i usług. Istnienie ZCP jest kluczowym zagadnieniem przede wszystkim dla sukcesji podatkowej, ale także braku opodatkowania podatkiem VAT jego przeniesienia. Warto w związku z tym zarysować w jaki sposób definiowana jest zorganizowana część przedsiębiorstwa. Zgodnie z przepisami i poglądami orzecznictwa, ZCP powinno być zespołem składników majątkowych wyodrębnionym organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie.

Zespół składników majątku 

Przez zespół składników majątkowych należy rozumieć nie tylko aktywa trwałe i obrotowe, ale także określone wartości niematerialne. Zaliczyć do nich należy m.in. wierzytelności, koncesje, licencje, patenty czy księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Na gruncie ustawy o VAT należą do nich także zobowiązania, które funkcjonalnie można przypisać do ZCP.

Wyodrębnienie organizacyjne

 Poprzez wyodrębnienie organizacyjne należy rozumieć posiadanie przez dany zespół składników majątkowych swojego miejsca w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa, np. jako dział, oddział, wydział. Przyjmuje się, że na wyodrębnienie danego zespołu składników wskazywać może również przydzielenie do niego określonych zasobów ludzkich oraz majątkowych, przypisanych ściśle do realizacji zadań wykonywanych w ramach działalności danego zespołu składników.

Wyodrębnienie finansowe

 Nie musi ono oznaczać pełnej samodzielności finansowej wydzielonej części przedsiębiorstwa. O wyodrębnieniu finansowym decyduje co do zasady ewidencjonowanie zdarzeń gospodarczych przypisanych do wydzielonego ZCP. Skutkiem tego powinno być umożliwienie przyporządkowania przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań przypadających na daną ZCP. W związku z tym wydziela się dwie grupy przesłanek wyodrębnienia finansowego: kryterium samodzielności finansowania zadań gospodarczych  oraz kryterium rachunkowości. Pierwsze z nich opiera się na możliwości samodzielnego ustalenia odrębnych celów oraz planów finansowych dla danego zespołu składników majątku. Z kolei kryterium rachunkowości dotyczy takiego prowadzenia rachunkowości, które pozwoli na ustalenie zyskowności ZCP.

Wyodrębnienie funkcjonalne

Jest ona rozumiana jako możliwość działania jako potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo, samodzielnie realizujące zadania gospodarcze. ZCP tworzą składniki będące ze sobą we wzajemnych relacjach, łącznie pozwalających na prowadzenie działalności gospodarczej. Możliwość realizacji zadań gospodarczych powinna istnieć już przy wykorzystaniu wchodzących w skład ZCP składników majątkowych. Nie jest oczywiście konieczne wyodrębnienia wewnętrznej administracji czy obsługi kadrowej, jako że nie służą one bezpośrednio realizacji zadań gospodarczych stanowiących zasadniczy przedmiot działalność tej części przedsiębiorstwa. W tym zakresie może ono korzystać z wsparcia jednostek zewnętrznych.

Podsumowanie:

Zorganizowana część przedsiębiorstwa została zdefiniowana bardzo szeroko, co tworzy po stronie podatników liczne wątpliwości. W praktyce podatnicy muszą ustalać czy składniki majątkowe i niemajątkowe tworzą ZCP, od czego z kolei zależą skutki podatkowe i prawne transakcji mającej za przedmiot jego zbycie. Wymaga to ustalenia licznych okoliczności, powiązań pomiędzy składnikami majątkowymi oraz znajomości interpretacji i orzecznictwa.

autor:

Łukasz Porada
Konsultant w Departamencie Doradztwa Podatkowego Mariański Group