Optymalna forma prawna dla biznesu – czy taka w ogóle istnieje?

Optymalna forma prawna dla biznesu – czy taka w ogóle istnieje?

Obecny rok przyniósł rewolucję podatkową, która wpływa w ogromnej mierze na realia prowadzenia działalności gospodarczej. Dodatkowo od 2021 roku mierzymy się z opodatkowaniem spółek komandytowych. Te zmiany powodują, że konieczne jest poszukiwanie i budowanie od nowa najbardziej optymalnej dla danego biznesu formy prawnej jego prowadzenia. Warto spojrzeć na strukturę prawno-podatkową swojej działalności i zastanowić się jakie są perspektywy i szanse modyfikacji struktury, tak aby była ona bardziej optymalna zarówno z punktu widzenia prawnego i podatkowego.

Jakim wachlarzem form prowadzenia działalności dysponujemy?
Jednoosobowa działalność gospodarcza

Zmiany objęte pakietem zmian Polskiego Ładu spowodowały zlikwidowanie możliwości odliczenia od podatku składki zdrowotnej. Inne zmiany to zwiększenie kwoty wolnej, zwiększenie drugiego progu podatkowego czy ulga dla klasy średniej. Wprowadzone zmiany znajdą zastosowanie w większości dla przedsiębiorców prowadzących działalność w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, przy uwzględnieniu formy ich opodatkowania.

Prowadzenie działalności w tej formie wiąże się z obciążeniami w postaci opodatkowania według skali podatkowej, podatku liniowego albo ryczałtu – o ile pozwala na to rodzaj prowadzonej działalności. Do tego trzeba dodać każdorazowo składkę zdrowotną. W przypadku wyższych dochodów pojawia się również obowiązek zapłaty daniny solidarnościowej, co np. w przypadku opodatkowania podatkiem liniowym może przynieść łączne obciążenie daninami na rzecz państwa w wysokości 27,9 %. W niektórych przypadkach wysokość łącznych obciążeń podatkowych znacząco obniży zatem atrakcyjność tej formy prowadzenia działalności.

Jednoosobowa działalność gospodarcza nie zawsze będzie najlepszym rozwiązaniem dla przedsiębiorców chociażby z uwagi na problemy natury prawnej. Prowadzenie działalności w tej formie wiąże się bowiem z utrudnioną sukcesją działalności gospodarczej. Taka działalność nie będzie również odporna na zdarzenia losowe jakie mogą dotknąć Ciebie i Twoją działalność, a wierzyciele będą mogli zaspokoić się zarówno z majątku firmowego jak i osobistego przedsiębiorcy. Instytucja zarządu sukcesyjnego, która ma ułatwić sytuację związaną z przedsiębiorstwem po śmierci jego właściciela, w praktyce nastręcza spadkobiercom wielu problemów. Tutaj powstaje pytanie o alternatywy.

Spółki prawa handlowego

Inne możliwe formy prowadzenia działalności to chociażby spółki prawa handlowego, jak. np. spółka komandytowa, spółka komandytowa-akcyjna czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółki te na gruncie prawa podatkowego są podmiotami objętymi podatkiem CIT. Podmioty te wskazywane są w obecnej sytuacji prawno-podatkowej jako najbardziej optymalne dla prowadzenia działalności. Nie ma jednak uniwersalnej recepty na to, który z tych podmiotów będzie najlepszy dla prowadzenia konkretnej działalności. Przed dokonaniem takiego wyboru, rozpoznać należy w pierwszej kolejności ryzyka prawne i podatkowe jakie wiążą się z branżą, w której prowadzony jest biznes. Kolejna kwestia to sprawdzenie czy dana spółka okaże się adekwatna dla zabezpieczenia działalności na wypadek sukcesji biznesu. Elementem istotnym będą także zasady jej opodatkowania.

Różnice w zakresie opodatkowania spółek na gruncie podatków dochodowych ujawniają się głównie na poziomie wspólników, których pozycja jako podatników podatku dochodowego jest odmienna w zależności od typu spółki. Ustawodawca przewidział bowiem zróżnicowanie sytuacji wspólników spółek komandytowych oraz komandytowo-akcyjnych, polegające na odmiennym sposobie opodatkowania komplementariuszy w stosunku do komandytariuszy oraz akcjonariuszy tych spółek. Odrębności te wynikają z różnej sytuacji prawnej tych wspólników w ramach jednej spółki, a w szczególności z faktu, że komplementariusz, który czynnie uczestniczy w prowadzaniu spraw spółki, odpowiada wobec wierzycieli za zobowiązania spółki osobiście, całym swym majątkiem bez ograniczenia, solidarnie z pozostałymi komplementariuszami oraz ze spółką.

W przypadku spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, dochody uzyskiwane przez te spółki podlegają opodatkowaniu na poziomie spółki oraz na poziomie wspólników. Żaden ze wspólników nie jest zatem opodatkowany na bieżąco z tytułu prowadzonej przez sp. z o.o. działalności gospodarczej. Kluczowy dla opodatkowania jest zatem moment wypłaty dywidendy ze spółki.

Która forma prawna jest optymalna dla prowadzenia działalności gospodarczej?
Czy warto skorzystać z Estońskiego CIT?

W celu udzielenia odpowiedzi na pytanie, która z tych form prowadzenia działalności, czy to w formie JDG czy spółki prawa handlowego, najlepiej spełni oczekiwania i cele danego przedsiębiorstwa i jego właścicieli, należy dokładnie przeanalizować ich potrzeby, w tym w szczególności sytuację majątkową i osobistą. Przyjrzeć należy się również planom rozwoju firmy, co może wskazać kierunek planowanych zmian organizacyjnych. Nie należy przy tym zapominać o pewnej preferencji jaka wynika ze zmienionych przepisów dotyczących opodatkowania podmiotu na zasadzie Estońskiego CIT. Wybór tej formy opodatkowania pozwala, przy zachowaniu pewnych warunków, obniżyć i odroczyć w czasie opodatkowanie zysku uzyskiwanego w spółce takiej jakiej jak np. komandytowa, SKA czy sp. z o.o.

Osiągnięcie celu w postaci wypracowania optymalnej dla konkretnego przedsiębiorcy formy prawnej prowadzenia działalności będzie niekiedy determinować konieczność dokonania reorganizacji, która może przynieść jednak pozytywne skutki. Niekiedy pomoże w tym np. przekształcenie jednoosobowej działalności gospodarczej czy założenie odpowiedniej spółki prawa handlowego. Jednak tylko sumienna przegląd sytuacji biznesu pozwoli dokonać wyboru najlepszej dla niego formy prawno-podatkowej.

Co Polski Ład zmieni w opodatkowaniu restrukturyzacji – połączeń, podziałów, aportów?

Co Polski Ład zmieni w opodatkowaniu restrukturyzacji – połączeń, podziałów, aportów?

Polski Ład to nie tylko zmiany w sposobie ustalania składki zdrowotnej, wysokości tzw. kwoty wolnej czy podwyższenia drugiego progu podatkowego. Projekt przewiduje również szereg innych zmian, które nie przebijają się do debaty publicznej. Jedna z nich to wprowadzenie dodatkowych warunków dla transakcji wymiany udziałów oraz łączenia i podziałów spółek, których spełnienie ma determinować to, czy transakcja pozostanie neutralna podatkowo. Ostateczny kształt przepisów, które zmienią zasady opodatkowania dotychczas neutralnych podatkowo procesów reorganizacji i restrukturyzacji może wpłynąć na decyzje biznesowe.

Obecna regulacja

Zasadniczo łączenie, podział spółek oraz wymiana udziałów są neutralne podatkowo, co wynika z Dyrektywy Rady 2009/133/WE. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów czynności reorganizacyjne pozostają neutralne podatkowo (o ile dopełnione zostaną warunki określone w Dyrektywie) tak długo, jak długo nie będą stanowić faktycznie osiągniętego dochodu przez dany podmiot. Warunki, jakie pozwalają zachować neutralność podatkową reorganizacji to m.in. istnienie uzasadnienia ekonomicznego dla prowadzonych działań.

Jakie zmiany w zakresie neutralności restrukturyzacji przewiduje projekt?

Zaproponowane zmiany dotyczą połączeń i podziałów spółek oraz wymiany udziałów i aportów.

Jak wynika z opublikowanie uzasadnienia „projekt przewiduje regulacje dotyczące reorganizacji podmiotów (w ramach wymiany udziałów, łączenia, podziału, aportu), w tym mającej charakter transgraniczny, poprzez uszczelnienie obecnie istniejących przepisów, tj. zapewnienie neutralności podatkowej restrukturyzacji w przypadku kontynuacji wyceny restrukturyzowanego majątku a w przypadku udziałów (akcji) zapewnienie tej neutralności dla pierwszej wymiany udziałów, łączenia lub podziału.”

Projektodawca zdecydował się wprowadzić dalsze ograniczenia dla transakcji połączeń, podziałów czy wymiany udziałów, w szczególności poprzez wskazanie kolejnych warunków, których spełnienie determinuje neutralność podatkową:

– udziały (akcje) w podmiocie przejmowanym lub dzielonym nie zostały nabyte lub objęte w wyniku wymiany udziałów albo przydzielone w wyniku innego łączenia lub podziału podmiotów oraz

– przyjęta przez tego wspólnika dla celów podatkowych wartość udziałów (akcji) przydzielonych przez spółkę przejmującą lub nowo zawiązaną, nie jest wyższa niż wartość udziałów (akcji) w spółce przejmowanej lub dzielonej, jaka byłaby przyjęta przez tego wspólnika dla celów podatkowych, gdyby nie doszło do łączenia lub podziału,

– ograniczenie wyłączenia z przychodów po stronie spółki przejmującej w przypadku połączenia/podziału spółek do wartości podatkowej wynikającej z ksiąg podatkowych podmiotu przejmowanego lub dzielonego.

Co istotne, projekt wprost wskazuje, że to na podatniku ciążyć będzie wykazanie spełnienia warunków zapewniających neutralność podatkową wymiany udziałów, podziału czy połączenia spółek. W praktyce, na gruncie projektowanych rozwiązań może okazać się, że samo dwukrotne przeprowadzenie transakcji takich jak połączenie, podział  czy wymiana udziałów może wpłynąć na opodatkowanie, nawet jeśli podatnik byłby w stanie wskazać tzw. uzasadnione przyczyny ekonomiczne.

Co warte podkreślenia, projekt w znakomitej większości rozwiązań nie zawiera przepisów przejściowych. Jeśli zatem projekt zostałby przyjęty w obecnym brzmieniu, to zmiany wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. Wydaje się, że w takim wypadku czynności dokonane przed 2022 r. będą mogły mieć znaczenie dla zachowania neutralności podatkowej reorganizacji kontynuowanych bądź rozpoczętych już w 2022 r.

Ostateczny kształt projektu będzie mieć niewątpliwie duży wpływ na działania podejmowane w celu przeprowadzenia reorganizacji podmiotów.

Zmiany w strukturze wspólników spółki komandytowej – na co uważać

Zmiany w strukturze wspólników spółki komandytowej – na co uważać

CIT dla spółki komandytowej – co ze wspólnikami spółki

W związku z wprowadzonymi zmianami w zakresie opodatkowania spółek komandytowych, jednym z często podejmowanych działań przez te spółki jest zmiana struktury wspólników.

Znowelizowane przepisy różnicują bowiem w określonych przypadkach zasady opodatkowania wypłaty zysku na rzecz wspólników w zależności od ich statusu – komandytariusza lub komplementariusza. Komplementariusz przy wypłacie zysku ze spółki komandytowej będzie bowiem zobowiązany zapłacić podatek dochodowy, jednak co do zasady ma on prawo odliczyć od swojego podatku tę daninę, którą zapłaciła już spółka komandytowa w części odpowiadającej udziałowi komplementariusza w zysku spółki komandytowej.

Dodatkowo przepisy zakładają zwolnienie przychodów osiąganych przez komandytariusza za pośrednictwem spółki komandytowej w wysokości odpowiadającej 50% przychodów uzyskanych przez komandytariusza z tytułu udziału w zysku spółki komandytowej, nie więcej jednak niż 60 000 zł takich przychodów uzyskanych w roku podatkowym. Z takiego zwolnienia będzie można skorzystać w ściśle określonych przypadkach (np. komandytariusz nie może posiadać ponad 5% udziałów w spółce będącej komplementariuszem, nie może być członkiem zarządu komplementariusza spółki komandytowej). Znaczenie tego zwolnienia może zatem okazać się znikome.

Z uwagi na powyższe zasady, część spółek decyduje się na zmianę struktury wspólników, w tym na zmianę komandytariusza na komplementariusza spółki.

Na co zwrócić uwagę

Zmiana statusu komandytariusza na komplementariusza musi być dopuszczona przez umowę spółki. Jeśli umowa nie zawiera takiego postanowienia, trzeba ją zmodyfikować. Ponadto w przypadku zmiany statusu wspólnika wymagana będzie zgoda wszystkich wspólników.

Warto przeanalizować również zawarte przez spółkę umowy pod kątem występowania w nich postanowień, które wymagają uzyskanie zgody kontrahenta na dokonanie zmiany struktury wspólników w spółce.

Należy również pamiętać, że zmiana komandytariusza na komplementariusza wiąże się również ze zmianą zakresu odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Odpowiedzialność komandytariusza wobec wierzycieli spółki jest ograniczona do wysokości sumy komandytowej. Natomiast komplementariusze, na wypadek braku możliwości zaspokojenia zobowiązań przez spółkę, muszą liczyć się z nieograniczoną odpowiedzialnością za jej zobowiązania względem wierzycieli spółki.

Zmiana komplementariusza to także konieczność zmiany firmy spółki. Zaznaczyć należy, że wszystkie czynności związane ze zmianą umowy spółki komandytowej muszą zostać dokonane w formie aktu notarialnego.

 

Przepisy wprowadzające opodatkowanie CIT spółek komandytowych przewidują pewne specjalne zasady opodatkowania ich wspólników w zależności od posiadanego w spółce statusu. Dokonując zmian w strukturze wspólników trzeba mieć jednak na względzie postanowienia umowy spółki dopuszczające taką możliwość a także postanowienia zawartych przez spółkę umów oraz zasady odpowiedzialności za zobowiązania spółki komandytowej.

Polska Fundacja Rodzinna – o założeniach projektu ustawy

Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom wielu środowisk, w związku ze zwiększonym zainteresowaniem fundacjami prywatnymi regulowanymi przez inne ustawodawstwa, powstał projekt ustawy statuującej fundacje prywatne w Polsce. Rządowy projekt ustawy o polskich fundacjach rodzinnych oraz zmianie innych ustaw zawiera szereg regulacji, które wymagają analizy przed podjęciem decyzji o wyborze tej formy planowania rodzinnego.

 

Ustawa powinna być uchwalona w 2021 r.

Fundacje

Fundacja rodzinna będzie posiada osobowość prawną, z chwilą wpisu do rejestru powadzonego przez ministra ds. gospodarki. Rejestr ten będzie jawny.

Zasadniczą cechą fundacji, która odróżni ją od spółek prawa handlowego, będzie jej bezudziałowy charakter. W kontekście fundacji nie można mówić o wspólnikach. Zasadnicze dla jej funkcjonowania podmioty, a więc fundator i beneficjent, nie posiadają w niej praw udziałowych podobnych do tych występujących w spółkach. Nabycie statusu beneficjenta jest uwarunkowane postanowieniami statutu i spełnieniem warunków w nim zawartych. Fundacja może zostać utworzona przez jedną lub więcej osób fizycznych pozostających ze sobą m.in. w relacji pokrewieństwa lub powinowactwa.

Majątek fundacji

Fundacja nie będzie mogła prowadzić działalności gospodarczej. Jej podstawowy cel to zarządzanie majątkiem fundacji i zapewnienie jego ochrony oraz spełnianie świadczeń na rzecz wskazanych przez fundatora beneficjentów. Jako cele te można wskazać w szczególności pokrywanie kosztów utrzymania beneficjentów lub ich kształcenia albo realizacji przez nich celów społecznie lub gospodarczo użytecznych.

Projekt zakłada, że fundacja może być właścicielem udziałów jedynie w spółkach kapitałowych. Będą to zwłaszcza udziały w firmach rodzinnych. Na tym etapie projekt nie zakłada natomiast możliwości posiadania przez fundację nieruchomości czy dzieł sztuki.

Fundacja i opodatkowanie

Trzeba nadmienić, że samo założenie i likwidacja fundacji będą neutralne podatkowo. Projekt ustawy przewiduje brak opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych wkładów wnoszonych do fundacji, a także brak przychodu dla fundacji w związku z ich wniesieniem. Zasadniczo fundacja będzie zwolniona od podatku dochodowego od osób prawnych. Przychody z tytułu udziałów (akcji) posiadanych przez fundacje w spółkach kapitałowych nie będą opodatkowane.

Projekt przewiduje również preferencyjne zasady opodatkowania wypłaty środków na rzecz beneficjentów. Wypłaty na rzecz osób bliskich fundatorom (korzystających w obecnym stanie prawnym ze zwolnienia na podstawie regulacji ustawy o podatku od spadków i darowizn) miałyby być objęte zwolnieniem od opodatkowania do wartości wkładów fundatorów

Podsumowanie

Idea wprowadzenia do polskiego porządku prawnego fundacji rodzinnych stanowi odpowiedź na istniejącą od lat potrzebę uregulowania tego typu podmiotu, który pomógłby z jednej strony zabezpieczyć majątki firm rodzinnych przed ich rozdrobnieniem i zapewnić firmom dalszy rozwój, a z drugiej strony spowodować zahamowanie odpływu tego rodzaju kapitału za granicę. Samą inicjatywę projektodawcy należy zatem przyjąć z aprobatą. Prace nad ustawą powinny zakończyć się w 2021 r. by ustawa mogła obowiązywać już w 2022 r.

Przekształcenie działalności gospodarczej – remedium na rewolucję podatkową?

Przekształcenie działalności gospodarczej – remedium na rewolucję podatkową?

Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Finansów spółki komandytowe mają zostać opodatkowane CIT od maja 2021 r., a nie jak pierwotnie planowano – od styczna 2021 r. W praktyce nie oznacza to jedynie kilku dodatkowych miesięcy jednokrotnego opodatkowania przychodów osiąganych przez spółki komandytowe, ale jest to okres, który wspólnicy powinni przeznaczyć na zaplanowanie i wdrożenie ewentualnych zmian, które pomogą dostosować strukturę biznesu do nowych realiów.

Być może opodatkowanie spółek komandytowych CIT, pozwoli wspólnikom krytycznie spojrzeć na formę prawną prowadzonej działalności w zakresie weryfikacji czy układ komplementariusz – komandytariusz jest odpowiedni dla skali biznesu.

Jedną z opcji jest przekształcenie spółki komandytowej w inną formę spółki osobowej, a więc np. spółki jawnej czy spółki komandytowo-akcyjnej. Opodatkowanie tych spółek, w zależności od odpowiedniej konfiguracji wspólników może okazać się korzystniejsze. Innym rozwiązaniem jest także reorganizacja do formy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z potencjalną możliwością skorzystania z tzw. estońskiego CIT.

Planując zmiany w strukturze biznesu wywołane opodatkowaniem spółek komandytowych można skorzystać z wielu rozwiązań przewidzianych prawem. Potencjalne przekształcenie działalności gospodarczej nie powinno jednak nosić cech optymalizacji, ale jej rozsądnej przebudowy.